ԱՄՆ-ի և Կանադայի միջև առևտրային հակամարտությունն ավելի է սրվում
Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների և Կանադայի միջև առևտրային լարվածությունն աճի նոր փուլ է մտել։ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը բացահայտ կերպով մեղադրել է Կանադային ամերիկյան ֆերմերների նկատմամբ երկարաժամկետ անարդար վերաբերմունքի մեջ՝ ի պատասխան Օտտավայի կողմից հայտարարված հատուցողական մաքսատուրքերի։ Ըստ Թրամփի՝ Կանադան տարիներ շարունակ վնաս է հասցրել ամերիկյան գյուղատնտեսությանը, ինչն անընդունելի է Վաշինգտոնի տեսանկյունից։
Բանակցությունների ձախողումը՝ հիմնական շրջադարձ
Ճգնաժամի արմատները կապված են ուրբաթ օրվա բանակցությունների ձախողման հետ, որոնց ընթացքում երկու կողմերը չկարողացան ընդհանուր հայտարարի գալ։ Բանակցությունների փլուզումից հետո ինչպես Վաշինգտոնը, այնպես էլ Օտտավան նոր մաքսատուրքեր սահմանելու սպառնալիք են հնչեցրել, ինչը էականորեն մեծացնում է երկու հարևան երկրների միջև լայնածավալ առևտրային պատերազմի վտանգը։
Մասնագետները նշում են, որ նման դիմակայությունը կարող է բացասաբար անդրադառնալ ոչ միայն երկու երկրների տնտեսությունների, այլև ամբողջ Հյուսիսամերիկյան ազատ առևտրի տարածաշրջանի կայունության վրա։ ԱՄՆ-ի և Կանադայի առևտրային հարաբերություններն ավանդաբար համարվում են աշխարհի ամենաինտեգրված և խոշոր երկկողմ առևտրային կապերից մեկը։
Երկու կողմերի դիրքորոշումները
Կանադական կողմը պնդում է, որ իր ձեռնարկած հատուցողական քայլերը պատասխան են ամերիկյան կողմի ավելի վաղ պարտադրած մաքսատուրքերին։ Օտտավան հայտնել է, որ պատրաստ է պաշտպանել իր ազգային շահերը բոլոր անհրաժեշտ դիվանագիտական և տնտեսական գործիքների կիրառմամբ։
Ամերիկյան վարչակազմի տեսանկյունից, ընդհակառակը, Կանադայի վարքագիծը ագրեսիվ է եղել, և ԱՄՆ-ն ունի լիիրավ հիմքեր պաշտպանելու իր ֆերմերներին ու արտադրողներին։ Թրամփը հատկապես ընդգծել է գյուղատնտեսական ոլորտի կարևորությունը ամերիկյան տնտեսության համար և նշել, որ Կանադայի քաղաքականությունն ուղղակի վնաս է հասցրել այս ոլորտին։
Ի՞նչ են ասում վերլուծաբանները
Տնտեսագետները և վերլուծաբաններն արձանագրում են, որ ԱՄՆ-Կանադա առևտրային հակամարտությունն անպայմանորեն կազդի ոլորտների լայն շրջանակի վրա, ներառյալ ավտոշինարարությունը, գյուղատնտեսությունն ու էներգետիկ ոլորտը։ Ազատ առևտրի ռեժիմի խախտումը կարող է հանգեցնել գների բարձրացման, ինչը, ի վերջո, ազդեցություն կունենա հասարակ սպառողների վրա երկու կողմերում էլ։
Ոմանք նշում են, որ բանակցությունների կրկին վերսկսումը, ամենայն հավանականությամբ, անխուսափելի կլինի, քանի որ երկու կողմերն էլ ունեն կենսական տնտեսական շահ կայուն երկկողմ հարաբերություններ պահպանելու հարցում։ Այնուամենայնիվ, կարճաժամկետ հեռանկարում լրացուցիչ մաքսատուրքերի հավանականությունն ավելի մեծ է, ինչը կստեղծի լուրջ խոչընդոտներ Հյուսիսամերիկյան բաց շուկայի համար։
Ավելի լայն համատեքստ
Սույն ճգնաժամը կտրված չէ Թրամփի ավելի լայն առևտրային քաղաքականությունից, որի շրջանակներում ԱՄՆ-ն մի շարք երկրների հետ վարում է կոշտ բանակցային մոտեցում։ Վերջին ամիսների ընթացքում Վաշինգտոնն ակտիվ կերպով վիճարկել է ինչպես Եվրոպայի, այնպես էլ Ասիայի առևտրային գործընկերների հետ ունեցած հարաբերությունները, ձգտելով վերաձևակերպել գոյություն ունեցող համաձայնությունները ի շահ ամերիկյան արտադրողների։
ԱՄՆ-Կանադա հարաբերությունները, սակայն, ավելի բարդ բնույթ ունեն, քանի որ երկու երկրները կապված են Մեքսիկայի հետ USMCA կոչված ազատ առևտրի համաձայնությամբ, որն ի սկզբանե մշակվել էր ևս Թրամփի նախագահության ժամանակ։ Հիմա, երբ Թրամփն իր երկրորդ ժամկետն է ծառայում, այդ համաձայնությունն ևս ճնշման տակ է հայտնվել։
Մոտ ապագայում կողմերի վարքագիծն ու բանակցային պատրաստականությունը կորոշեն, թե ԱՄՆ-Կանադա լարվածությունը կտեղափոխվի ամբողջամասշտաբ առևտրային պատերազմի, թե կհաջողվի դիվանագիտական ճանապարհով ելք գտնել։ Ներկայումս երկու կողմերն էլ հանրությանն ուղղված ուժային ազդանշաններ են արձակում, բայց ճիշտ ասելու համար, ըստ փորձագետների, բանակցությունների ռելսերը դեռ ամբողջությամբ ոչ մի կողմ չի լքել։
