Ավստրալիայի նոր կանոնները հնարավորություն են տալիս գիգ աշխատողներին
Ավստրալիայի արդյունաբերական հարաբերությունների տրիբունալը վավերացրել է նոր կանոններ, որոնք նախատեսում են էական բարելավումներ առաքման ոլորտում ներգրավված գիգ աշխատողների համար։ Այս փոփոխությունները, որոնք ուժի մեջ կմտնեն օգոստոսի 17-ից, ներառում են բարձրացված ժամավարձի նվազագույն շեմ և դժբախտ պատահարներից ապահովագրություն՝ աշխատանքի ընթացքում։ Մասնագետները կարծում են, որ այս մոդելը կարող է նախադեպ ստեղծել այլ երկրների համար, որոնք ձգտում են կարգավորել գիգ տնտեսությունը և պաշտպանել նրա աշխատողներին։
Նոր ստանդարտներ և պաշտպանություն
Համաձայն Աշխատանքի արդարության հանձնաժողովի (FWC) կողմից հրապարակված որոշման՝ սննդի և մթերքի առաքման աշխատողներին կվճարվի ժամում առնվազն 31.30 ավստրալիական դոլար (մոտ 19.15 եվրո կամ 22.11 ԱՄՆ դոլար)։ Այս ժամավարձը զգալիորեն գերազանցում է Ավստրալիայում գործող նվազագույն աշխատավարձը, որը կազմում է 26.44 ավստրալիական դոլար։ Այս նվազագույն դրույքաչափը կկիրառվի «ներգրավված» ժամանակի համար, այսինքն՝ այն ժամանակահատվածի համար, որը սկսվում է առաքման պատվերն ընդունելուց և ավարտվում դրա կատարմամբ։
Բացի աշխատավարձի բարձրացումից, նոր կանոնները պարտադրում են ընկերություններին ապահովել «անձնական դժբախտ պատահարների ապահովագրության ողջամիտ նվազագույն մակարդակ»՝ աշխատանքի ընթացքում։ Թեև կոնկրետ գումար չի նշվում, այս պահանջը նպատակ ունի պաշտպանել աշխատողներին հնարավոր վնասվածքներից կամ դժբախտ պատահարներից։ Սակայն, կարևոր է նշել, որ առաքիչները դեռևս պատասխանատու կլինեն իրենց օգտագործած տրանսպորտային միջոցների համար երրորդ կողմի ապահովագրություն ունենալու համար։
Արհմիությունների արձագանքը և համաշխարհային համատեքստը
Տրանսպորտի աշխատողների միությունը (TWU) ողջունել է FWC-ի որոշումը՝ այն անվանելով «հանգրվանային պահ ավստրալիական գիգ տնտեսության համար»։ Միությունը գնահատել է նոր կանոնները որպես «աշխարհում առաջատար ստանդարտների փաթեթ»։ Ավստրալիայում արհմիությունները և աշխատողները երկար ժամանակ պահանջել են բարեփոխումներ՝ ի շահ գիգ աշխատողների, ովքեր նախկինում դասվում էին որպես «անկախ կապալառուներ» և զրկված էին այն պաշտպանությունից, որից օգտվում էին այլ աշխատողներ։ Ակնկալվում է, որ այս նոր կանոնները կանդրադառնան մոտ 250,000 աշխատողների վրա՝ բարելավելով նրանց աշխատանքային պայմանները։
Այս իրադարձությունները տեղի են ունենում այն բանից հետո, երբ ՄԱԿ-ի Աշխատանքի միջազգային կազմակերպությունը (ԱՄԿ) հունիսին ընդունեց նոր գլոբալ պայմանագիր՝ գիգ տնտեսությունում արժանապատիվ աշխատանքային պայմանների վերաբերյալ։ Այս պայմանագրով սահմանված ստանդարտները, որոնք իրենց տեսակի մեջ առաջինն են, դեռևս պետք է վավերացվեն կառավարությունների կողմից։ Ավստրալիայում խորհրդարանը 2023 և 2024 թվականներին ընդունել է օրենսդրություն՝ կենտրոնամետ ձախ կառավարության օրոք, որը գիգ աշխատողներին ավելի շատ բանակցային իրավունքներ է տվել նվազագույն աշխատավարձի և աշխատանքային պայմանների վերաբերյալ։ Այս օրենքները FWC-ին լիազորություններ են տվել սահմանել կանոններ աշխատավարձի և ապահովագրության համար՝ ճանապարհ հարթելով ներկայիս բարեփոխումների համար։
Գիգ տնտեսության ապագան
Ավստրալիայի կողմից ձեռնարկված այս քայլերը կարող են էական ազդեցություն ունենալ գիգ տնտեսության ապագայի վրա՝ ոչ միայն երկրի ներսում, այլև միջազգային մակարդակով։ Շատ երկրներ և կազմակերպություններ փնտրում են ուղիներ՝ հավասարակշռելու գիգ տնտեսության ճկունությունը աշխատողների իրավունքների և պաշտպանության անհրաժեշտության հետ։ Ավստրալիայի մոտեցումը, որը ներառում է օրենսդրական կարգավորումներ և արհմիությունների ներգրավվածություն, կարող է ծառայել որպես մոդել այլ երկրների համար, որոնք բախվում են նմանատիպ մարտահրավերների։
Այս բարեփոխումները ցույց են տալիս, որ գիգ տնտեսության աշխատողները, ովքեր հաճախ համարվում էին անկախ կապալառուներ և զրկված էին ավանդական աշխատանքային պայմանագրերի պաշտպանությունից, այժմ ավելի շատ են ճանաչվում որպես լիիրավ աշխատողներ, որոնք արժանի են արժանապատիվ վարձատրության և սոցիալական երաշխիքների։ Սա կարող է հանգեցնել գիգ տնտեսության վերաիմաստավորմանը և նրա աշխատանքային պայմանների համաշխարհային բարելավմանը։
