Դեղերի արժեքի կտրուկ աճը Իրանում հիվանդներին ստիպում է հրաժարվել բուժումից

Քիմաթերապիայի մեկ նստաշրջան՝ վեց ամսվա նվազագույն աշխատավարձ

Իրանում 70-ամյա կինը, ով տառապում է կրծքի քաղցկեղի ուշ փուլով, ստիպված է եղել հետաձգել հաջորդ քիմաթերապիայի նստաշրջանը, քանի որ նրա ընտանիքը չի կարողացել հոգալ բուժման ծախսերը։ Բժիշկները նախատեսել էին վեց նստաշրջան, որոնցից յուրաքանչյուրը կազմում է մոտ 100 միլիոն իրանական թուման՝ մոտ 530 ամերիկյան դոլար։ Երկրի աշխատանքային օրենսդրությամբ սահմանված ամսական նվազագույն աշխատավարձը կազմում է 16.6 միլիոն թուման, ինչը նշանակում է, որ բուժման մեկ փուլի արժեքը վեց անգամ գերազանցում է ամսական նվազագույն աշխատավարձը։ Նրա զավակները ժամանակ խնդրեցին բժշկից՝ փող հայթայթելու նպատակով, սակայն բուժումը մնաց կախված օդում։

Ավստրիայում բնակվող իրանցի բժիշկ Համիդ Հեմաթփուրի, ով Մարդու իրավունքների համար առողջապահական մասնագետների ասոցիացիայի գործադիր խորհրդի անդամ է, հայտնում է, որ նման դեպքերն Իրանում բավականին տարածված են։ Ըստ նրա և Ավստրիայում բնակվող մեկ այլ իրանցի բժիշկ Հասան Նայեբ Հաշեմի, երկրում դեղամիջոցների պակաս, արժույթի արժեզրկում, արտաքին ֆինանսական փոխանցումների խափանումներ և առողջապահական ընդհանուր ճնշում են առկա, ինչը բուժօգնությունն ավելի ու ավելի անհասանելի է դարձնում։

Դեղամիջոցների գների կտրուկ թռիչք

Վերջերս իրանական դեղագործական ընկերություններից մեկը հայտարարեց 82 ապրանքի գների բարձրացման մասին։ Tasnim News Agency-ի հրապարակած տվյալների համաձայն՝ այդ դեղամիջոցների միջին գինը բարձրացել է մոտ 180,000 թուmanից մինչև 390,000 թուman, այսինքն՝ մոտ 120%-ով։ Առանձնապես կտրուկ աճ է արձանագրվել մի շարք կոնկրետ պատրաստուկների համար. դոնեպեզիլի գինն աճել է 543%-ով, կլարիտրոմիցինի՝ 308%-ով, ամոքսիցիլինի՝ 115%-ով։ Ացետամինոֆենի և դիֆենհիդրամինի հյութերի գները բարձրացել են մոտ 135%-ով։

Ինսուլին օգտագործողները ևս ծանր ֆինանսական ճնշման են ենթարկվում։ Հեմաթփուրի պնդմամբ՝ NovoRapid ինսուլինի չորս գրչիկ ներառող ամսական դեղատոմսի արժեքը, ապահովագրական փոխհատուցումից հետո, 280,000 թumanից հասել է մոտ 1.1 միլիոն թumanի։

Բուժման հետաձգումն ու դրա վտանգները

Բժիշկ Նայեբ Հաշեմը նախազգուշացնում է, որ կենսական բուժման հասանելիության կրճատումը կարող է ողբերգական հետևանքներ ունենալ։ Նրա խոսքով՝ դեղամիջոցն անհասանելի դառնալու դեպքում բարդությունները կարող են շատ ավելի արագ զարգանալ, ամենածանր հետևանքը՝ վաղաժամ մահ։ Ավելին, շատ հիվանդությունների դեպքում դեղը փոխարինելու հնարավորություն գործնականում չկա։

Ուռուցքաբանական հիվանդները հատկապես խոցելի են, քանի որ բուժման ժամանակացույցը հաճախ խստորեն կառուցված է, և ցանկացած հետաձգում կարող է նվազեցնել թերապիայի արդյունավետությունը։ Հեմաթփուրի հայտնում է, որ որոշ հիվանդներ արտերկրի բժիշկներից օգնություն են խնդրում ուռուցքաբանական դեղամիջոցներ ձեռք բերելու համար, մյուսները՝ ծախսի մասին իմանալուն պես ընդհանրապես հրաժարվում են բուժումից։ Keytruda (pembrolizumab) քաղցկեղի դեղամիջոցի իրանական արտադրության տարբերակի գինը կարող է կազմել մոտ 70 միլիոն թuман, ինչը ամսական նվազագույն աշխատավարձի քառապատիկն է, իսկ ներմուծված հնդկական տարբերակը կարող է հասնել 300 միլիոն թumanի։

Արդյունքում անօրինական սահմանային ուղիներով ձեռք բերված դեղամիջոցների նկատմամբ պահանջարկն աճել է։ Սակայն դրա հետ կապված ևս լուրջ ռիսկեր կան. Հեմաթփուրի ըստ` անհայտ է, թե արդյոք այս դեղերը պատշաճ ջերմաստիճانային ռեժիմում են տեղափոխվել, ինչպես նաև կա կեղծ կամ ժամկետանց դեղամիջոցներ ստանալու հավանականություն։

Դեղամիջոցների պակասի խորքային պատճառները

Ըստ մասնագետների՝ Իրանի առողջապահական խնդիրների մի մասն սկիզբ է առել ավելի վաղ, դեռ ներկայիս ռազմական հակամարտությունից առաջ։ Երկրի դեղագործական ոլորտն արդեն տուժում էր արժույթի արժեզրկումից, արտադրության ծախսերի աճից ու ապահովագրական ընկերությունների ուշ վճարումներից։ Ամերիկյան պատժամիջոցները ևս բարդացրել են իրավիճակը. թեև դեղամիջոցներն ու մhumanitarian ապրանքները սովորաբար ենթակա չեն պատժամիջոցների, սակայն բանկային գործարքների ու միջազգային վճարումների սահմանափակումները հաճախ խոչընդոտում են դեղագործական առևտուրը։

Իրանի Պարենի ու դեղամիջոցների վարչության ղեկավար Մեհդի Փիրսալեհին հայտարարել է, որ ռազմական գործողությունների մեկնարկից հետո դրամական փոխանցումները կտրուկ դանդաղեցին, ինչն ուղղակիորեն ազդեց ներմուծման ծավալների վրա։ Կենտրոնական բանկի ղեկավար Աbdolnaser Hemmati-ն, ի հակադրություն, հայտնում է, որ ընթացիկ տարվա առաջին հինգ ամիսներին դեղամիջոցների ու բժշկական սարքավորումների համար հատկացված արտարժույթի քանակն ավելի քան 30%-ով գերազանցել է նախորդ տարվա նույն ժամանակաhատվածը։ Սա ենթադրում է, որ խնդիրը ոչ միայն ֆինանսավորման, այլ նաև վճարումների, ներմուծման ու բաշխման ուշացումների հետ է կապված։

Ճգնաժամի մասշտաբը

Իրանի խորհրդարանի Առողջապahraական հանձնաժողovի խոսնակ Սalman Eshaghi-ի տvyalnerovi՝ ներkayums 43 դeghamejooc «krtakan petaket»-i kargum en, isk mejeran 1,000 dex baramadroumner kokh karogh en oushenavorvelu apranqnerum։ Urekchabanutyan, hemofiliay ev talasemiay barzhrakum aryatsvac dex aghagoroumnerov miyavayrut meknarkel en bujumu mamassambum meknarkel en。

Naxkum hivandnery spasvoum ein kakhel bujman caxserov 30%-i mej, mnak 70%-i masin partadir gancum aysor hivandnery։ Iravichaky kshvarum e nayev im 70-amya kanal, ov taraperum e krckagi qaqlckexi. Nra yntaniqi uchumenery shagrnum en varch gorelu dzer, sak bujumen mutakem e ket datarkvats, isk apagay moratkis anhayenum e angutin。