Կանադայի վարչապետ Մարկ Կարնին հրաժարվել է հետևել ԱՄՆ-ի կողմից Չինաստանի նկատմամբ սահմանված մաքսատուրքերին, ինչը հանգեցրել է Վաշինգտոնի կողմից նոր ներմուծման պատժամիջոցների սահմանմանը։ Այս քայլը դիտարկվում է որպես տնտեսական ինքնիշխանության համար պայքարի մի մաս, և այլ երկրներ ուշադիր հետևում են զարգացումներին։
Ինչ է տեղի ունեցել
Օգոստոսի 31-ին Կանադայի վարչապետ Մարկ Կարնին պաշտոնապես հայտարարել է, որ Օտտավան չի հետևելու ԱՄՆ-ի կողմից Չինաստանի նկատմամբ սահմանված մաքսատուրքերին։ Այս որոշումը հրահրել է ԱՄՆ-ի կողմից Կանադայի նկատմամբ նոր ներմուծման պատժամիջոցների սահմանումը, ինչը սրել է երկու երկրների միջև առևտրային հարաբերությունները։
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի վարչակազմը նախկինում բազմիցս կոչ է արել դաշնակից երկրներին միանալ Չինաստանի դեմ մղվող առևտրային պատերազմին, սակայն Կանադան դարձել է առաջին խոշոր տնտեսությունը, որը հրաժարվել է հետևել այդ քաղաքականությանը։
Տնտեսական ինքնիշխանության հարցը
Կարնին իր որոշումը հիմնավորել է տնտեսական ինքնիշխանության պահպանման անհրաժեշտությամբ։ Նրա խոսքով, Կանադան չի կարող թույլ տալ, որ արտաքին ուժերը թելադրեն իր առևտրային քաղաքականությունը, հատկապես այն դեպքում, երբ դա հակասում է երկրի ազգային շահերին։
«Մենք չենք կարող թույլ տալ, որ մեր տնտեսական քաղաքականությունը որոշվի Վաշինգտոնում», — հայտարարել է Կարնին մամուլի ասուլիսի ժամանակ։ Նա ընդգծել է, որ Կանադան ձգտում է պահպանել իր անկախությունը միջազգային առևտրային հարաբերություններում և չի ցանկանում դառնալ առևտրային պատերազմների զոհ։
ԱՄՆ-ի արձագանքը և հնարավոր հետևանքները
ԱՄՆ-ի առևտրային ներկայացուցիչը հայտարարել է, որ Վաշինգտոնը «կձեռնարկի բոլոր անհրաժեշտ միջոցները» Կանադայի դեմ՝ որպես պատասխան մաքսատուրքերը չկիրառելու որոշմանը։ Սպասվում է, որ նոր պատժամիջոցները կարող են ազդել Կանադայի արտահանման այնպիսի ոլորտների վրա, ինչպիսիք են ավտոմոբիլային արդյունաբերությունը և գյուղատնտեսությունը։
Տնտեսագետները նշում են, որ այս իրավիճակը կարող է սրել Կանադայի և ԱՄՆ-ի միջև առկա առևտրային լարվածությունը, հատկապես հաշվի առնելով, որ երկու երկրները կապված են Հյուսիսամերիկյան ազատ առևտրի համաձայնագրով (USMCA)։ [TO VERIFY: USMCA-ի կոնկրետ դրույթները, որոնք կարող են կիրառվել այս իրավիճակում։]
Միջազգային արձագանքներ
Այլ երկրներ, ինչպիսիք են Եվրամիությունը և Ճապոնիան, ուշադիր հետևում են Կանադայի և ԱՄՆ-ի միջև զարգացող իրավիճակին։ Նրանցից ոմանք կարող են հետևել Կանադայի օրինակին և հրաժարվել ԱՄՆ-ի կողմից Չինաստանի նկատմամբ սահմանված մաքսատուրքերից, ինչը կարող է հանգեցնել գլոբալ առևտրային համակարգի վերակառուցման։
Սակայն որոշ վերլուծաբաններ նշում են, որ Կանադայի քայլը կարող է նաև մեկուսացնել երկիրը միջազգային առևտրային հարաբերություններում, հատկապես եթե ԱՄՆ-ը ուժեղացնի պատժամիջոցները։ [TO VERIFY: Այլ երկրների պաշտոնական դիրքորոշումները Կանադայի որոշման վերաբերյալ։]
Հաջորդ քայլերը
Սպասվում է, որ Կանադան կձեռնարկի դիվանագիտական քայլեր՝ փորձելով մեղմել լարվածությունը ԱՄՆ-ի հետ։ Կարնին արդեն հայտարարել է, որ պատրաստ է բանակցություններ վարել Վաշինգտոնի հետ՝ խնդիրը լուծելու համար։ Սակայն, հաշվի առնելով Թրամփի վարչակազմի կոշտ դիրքորոշումը, արդյունքը դեռևս անորոշ է։
Այս իրավիճակը կարող է նաև ազդել Կանադայի ներքին քաղաքականության վրա, քանի որ որոշ ընդդիմադիր քաղաքական ուժեր քննադատում են Կարնիի որոշումը՝ համարելով այն ռիսկային։ [TO VERIFY: Կանադայի ներքին քաղաքական արձագանքների կոնկրետ օրինակներ։]
