Թրամփն անոսնում է նոր մաքսատուրքեր Կանադայի դեմ
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ 2027 թվականի հունվարի 1-ից ուժի մեջ կմտնեն 50% մաքսատուրքեր կանադական ավտոմոբիլների, ավտոպահեստամասերի և պողպատի վրա։ Այս հայտարարությունը կատարվել է այն պահին, երբ երկու հարևան երկրների հարաբերությունները լուրջ լարվածության մեջ են գտնվում, և անցյալ շաբաթ ավարտված բանակցությունները արդյունք չեն տվել։
Թրամփն իր սոցիալական մեդիայի հաշվին գրել է, որ եթե ընկերությունները կառուցեն ԱՄՆ-ում, ոչ մի մաքսատուրք չի կիրառվի, մինչդեռ Կանադան այլևս չի վայելի հատուկ ռեժիմ։ Նա նաև ավելացրել է, որ Կանադան, իր կարծիքով, աշխարհի ամենաբարդ բիզնես գործընկերներից մեկն է, և ԱՄՆ-ն Կանադայի կարիքը չունի։ Ներկայումս կանադական ավտոմոբիլների վրա կիրառվող մաքսատուրքի չափը կազմում է 25%, ինչը 2027-ին կրկնապատկելու է Թրամփի պլանը։
Բանակցությունների ձախողում և փոխադարձ մեղադրանքներ
Երկու կողմերն էլ միմյանց են մեղադրում անցյալ ուրբաթ տեղի ունեցած բանակցությունների ձախողման համար, որոնք նպատակ ունեին կանխել 50% մաքսատուրքի ուժի մեջ մտնելը կանադական ապրանքների լայն շրջանակի վրա՝ հոկեյի ձողիկներից և ձկնորսական հաստոցներից մինչև գինի և կաթնամթերք։ Այդ տուրքերն արդեն ուժի մեջ մտան շաբաթ օրը և ազդում են մոտ 20 միլիարդ դոլար (17 միլիարդ եվրո) արժողությամբ ապրանքների վրա, ինչը կազմում է Կանադայի ԱՄՆ արտահանումների մոտ 5%-ը։
Կանադայի վարչապետ Մարկ Քարնին հայտարարել է, որ Օտտավան սեպտեմբերի 8-ից կպատասխանի հատուցման մաքսատուրքերով, որոնք կընդգրկեն պողպատ, կաթնամթերք, կենցաղային տեխնիկա, գյուղատնտեսական սարքավորումներ, թուղթ-ծառանյութ արտադրանք և էլեկտրոնիկա։ Հատկանշական է, որ ԱՄՆ-ն ստանձնում է Կանադայի ընդհանուր արտահանումների մոտ 70%-ը, ինչը Կանադային ավելի խոցելի է դարձնում այս առևտրային հակամարտության մեջ։
Կողմերի դիրքորոշումները
Կանադայի վարչապետ Քարնին հանդես է եկել կոշտ հայտարարություններով, մեղադրելով Վաշինգտոնին «տնտեսական ինտեգրումն որպես զենք» օգտագործելու մեջ։ Նա ասել է, որ Կանադան «հարձակման» է ենթարկվել ամերիկյան նոր մաքսատուրքերի արդյունքում, և ավելացրել. «Նրանք չափից շատ պահանջեցին և շատ քիչ առաջարկեցին»։
ԱՄՆ-ի գլխավոր առևտրային բանակցողը՝ Ջեյմսոն Գրիրը, պնդել է, որ ամերիկյան կողմը ստիպված է եղել գործել, քանի որ Կանադան տարվա ընթացքում ձեռնպահ չի մնացել հատուցողական քայլերից։ «Մենք ասացինք «բավական է» և ձեռնարկեցինք հակաքայլեր։ Մեր նպատակն է պաշտպանել ամերիկացի աշխատողներին և ապահովել ամերիկյան մատակարարման շղթաները»,— ասել է Գրիրը։
Ի՞նչ կլինի հաջորդ քայլը
Ներկա դրությամբ հետագա բանակցություններ նախատեսված չեն, ինչը ցույց է տալիս, որ ԱՄՆ-Կանադա առևտրային հարաբերությունների լարվածությունը կարճ ժամանակահատվածում չի մեղմվի։ Կանադան դեռ պաշտոնական մեկնաբանություն չի արել Թրամփի կողմից երկուշաբթի կատարված՝ ավտոմոբիլների ու պողպատի մաքսատուրքերի վերաբերյալ նոր հայտարարության մասին։
Տնտեսագետները և առևտրային փորձագետները նշում են, որ երկու երկրների միջև այդքան սերտ ինտեգրված արդյունաբերական կառույցների պայմաններում, ինչպիսիք են ավտոմոբիլային ոլորտն ու պողպատի արտադրությունը, նոր մաքսատուրքերը կարող են ծանրաբեռնել ինչպես կանադական, այնպես էլ ամերիկյան ընկերություններին ու սպառողներին։ Հատկապես ավտոմոբիլային ոլորտում բաղադրամասերը հաճախ սահմանն անցնում են մի քանի անգամ արտադրության ցիկլի ընթացքում, ինչն էլ ավելի է բարդացնում ճշգրիտ հաշվառումը։
Ընդհանուր առմամբ, երկու կողմի ընտրած ուժի դիրքերից ելնելով՝ ԱՄՆ-Կանադա առևտրային հակամարտությունը շարունակում է խորանալ, և 2027 թվականի ժամկետն ավելի մեծ անորոշություն է ստեղծում բիզնեսի ու ոլորտի ներկայացուցիչների համար երկու երկրներում էլ։
